Yuxu və sağlamlıq
Gənc anaların ən böyük çətinliyi onların uşağın yuxu rejiminə uyğunlaşmaması və bununla yanaşı doyunca yata bilməməsidir. Normal yuxu rejiminə olunan dəyişiklik qısa zamanda yorğunluğa gətirib çıxara bilər. Lakin yuxusuz gecə sizin idman məşğuliyyətinizin nəticəsinə təsir etmir, əzələ və digər orqanlar isə süni relaksasiya zamanı istirahət edə bilərlər. Bundan yalnız beyin əziyyət çəkir, axı insan yuxuya getdikdə onun əlaqəsi kəsilir. Əgər siz onun energetika təchizatını kəsməsəniz o, kompyuter kimi daim oyaq vəziyyətdə olacaq.
Yuxusuz gecələrin təsiri
Xöşbəxtlikdən xroniki doyunca yata bilməmə halları hər hansı ciddi xəstəliyin səbəbi ola bilməz. Siz sadəcə tez əldən düşürsünüz, əsəbləşirsiniz, bununla da depressiya hallarının baş qaldırması da mümkündür. Lakin sizin nə səbəbə daim əsəbi vəziyyətdə olmağınızı uşağa anlatmaq mümkün deyil. Həyat yoldaşınız da rahat yata bilməyəcək və bu da sizin münasibətlərinizə öz təsirini göstərəcək. Gündüz vaxtları mürgüləmə halları həm küçədə, həm də evdə bədbəxt hallara gətirib çıxara bilər.
Yuxu
Yetkin adamlar üçün yuxunun ilk saatları xüsusilə vacibdir. Bu dövrdə yuxu çox dərindir və yuxugörmə hallarına bir qayda olaraq təsadüf olunmur. O, adətən gecənin birinci yarısında olur və məhz elə bu zaman orqanizm bərpa hormonları hazırlamağa başlayır. Gözlərin sürətli hərəkəti ilə (GSH) yuxu, biz yuxu görərkən müşahidə olunur və yuxunun bu tərzi psixi sağlamlıq üçün çox vacibdir. Xəfif yuxunun ilk bir neçə saatı orqanizm üçün həlledici deyildir, lakin onlar yaxşı əhval-ruhiyyə üçün vacibdir.
Yuxu 2 kateqoriyaya bölünür: yuxugörmə ilə müşaiyət olunan yuxu və yuxugörməsiz yuxu. Yuxugörməsiz yuxu 4 mərhələyə bölünür. Birinci və ikinci mərhələ yüngül (xəfif) yuxu kimi təsnif edilir, 3 və 4-cü mərhələlər isə dərin yuxulardır. Ən dərin yuxu ilk 3 saatda olur.
Yuxunun növləri
Yuxu mərhələli şəkildə baş verir və hər bir mərhələ yetkin insanlarda 90 dəqiqə davam edir. Yuxu mərhələsi uşaqlarda 50 dəqiqə davam edir, körpələr 3-4 mərhələdən sonra, daha doğrusu gecədə 2-3 dəfə oyanır və sinə tələb edirlər. Oyandıqda isə onlar adətən uzun müddət yata bilmirlər. Yeni doğulmuş körpə təxminən 2 saatlıq fasilələrlə təqribən 18 saat yatırlar, lakin 6-cı aya əksər körpələr gecələr 14 saatadək və gündüzlər 2 iki dəfə yatmağa başlayırlar. Bu yaşda əksər körpələr bütün gecəni yatır, lakin bəziləri hələ də oyanırlar. Hər uşaq unikaldır və hər bir körpə öz yuxu mərhələsinə malikdir.
Yuxunun vacib davamlılığı
Hazırki vəziyyətdə başlıca məsələ sizin növbəti gün özünüzü necə hiss etmənizdir. Əgər sizin əhval-ruhiyyəniz və ovqatınız yaxşıdırsa, deməli siz doyunca yatmısınız. Lakin süstlük duyğusu sizin kifayət qədər yatma bilmədiyinizdən xəbər verir. Yuxu əsas etibarilə, vərdişdir. İnsan özünü iki dəfə yatmağa alışdıra bilər, məsələn isti iqlimdə yaşayan insanlar adətən günortalar yatırlar. Sizə vərdiş etdiyiniz qədər, yəni 4-11 saata qədər yatmaq lazımdır. Əks halda siz narahatlıq hiss edəcəksiniz. Ana olararkən sizin üçün birinci məsələ yuxusuz gecələrə səbr etməkdir. Başlanğıcda siz çox yorulacaqsınız, amma daha qısa zaman kəsiyində tədricən enerjinizin yenidən sizə qayıtdığını hiss edəcəksiniz: bu o deməkdir ki, orqanizminiz yavaş-yavaş uşağın gün rejiminə alışır və əvvəlkinə nisbətən daha az yuxu ilə keçinməyə öyrəşir. Belə bərpa prosesi nəticəsində siz dərin və yuxugörmə ilə müşaiyət olunan yuxunu, ən vacib mərhələləri bərpa etməyi öyrənəcəksiniz. Fiziki məşqlər sizə yorğunluğunuzun öhtəsindən gəlməyə və orqanizmininizin enerji tonusunu qaldırmağa yardım edəcək.
Gənc analar üçün ən başlıca məsələ öz gün rejimini uşağın gün rejiminin ritminə uyğunlaşdırmağı və yuxu üçün mümkün olan ən az imkandan istifadə etməyi öyrənməkdir.
|
