Bəzən valideyin ehtiyyatsızlığı balacanın həyatını sual altında qoyur. Körpəni xoşagəlməz vəziyyətlərin iştirakçısına çevirir.Bundan ən çox əziyyət çəkənsə həm balaca ,elə həm də valideyin özü olur. ANA.az müsahibə bölümünü ixtiyarınıza verməklə sizə ən dəyərlı məsləhətləri mütəxəssislərin dilindən çatdırmaq məqsədi güdür. Bu dəfə valideyin diqqətsizliyinin yol aça biləcəyi məişət travmalarından və bu zaman göstərilməli olan ilkin tibbi yardımdan söz açacayıq. Müsahibimiz tibb elmləri namizədi,uşaq cərrahı Lətif Zeyniyevdir.
 Ana.az –ın ilk qonagı olaraq sizi salamlayırıq və inanırıq ki, valideyinlərimizə ünvlanlayacağınız mesajlar onların vaxtında köməyinə çatacaq.
Və dərhal ilk suala keçmək istərdik. Gündəlik təcrübənizdən gəldiyiniz qənaət necədir? Sizcə hansı məişət travmaları daha aktualdır?
Bilirsiniz, valideyin ehtiyyatsızlıgı ucbatından baş verən problemlər arasında birinci yeri məişət travmaları tutur. Məişət zədələri içərisində isə birinci yerdə yanıqlar və sınıqlar dayanır.
Fəsadı aradan qaldırmaq istəyən valideyin vəziyyəti öz fəaliyyət nəticəsində daha da ağırlaşdırmır ki?!
-İlk növbədə valideyinlərin nəzərinə çatdırmaq lazımdır ki ,uşağın xüsusu yaş dövrü var ki, bu müddət ərzində ana,ata daha ehtiyyatlı tərpənməlidir. Bu yaş dövrü 2-5 yaşı əhatə edir. Sinir sistemi tam formalaşmadığından el arasında deyildiyi kimi uşaqların ilan bogan vaxtı təhlükəli vəziyyətlər yaşanır. Məsələn uşaq başa düşə bilmir ki ,isti əşyaya əl vurmaq olmaz, burdan qacmaq olmaz. Bu yaşda valideyin diqqətsizlik nümaiş etdirdikdə qeyd etdiyimiz fəsadlar yaşanır.Ən cox təsadüf etdiyimiz isə yanıq fəsadlarıdır. Bizə xəstələr daha çox qaynar su, isti əşyalarla yanmalardan daha çox üz tuturlar.Valideyinin masanın üzərində buraxdığı qaynar qazan,caydan balacanın müxtəlif yerlərində agır dərəcəli yanıqlarla nəticələnir.
Ana və atalarımız hansı məqamlara diqqət yetirməlidirlər?
Valideyin bu fəsadların qarşısını almalıdır.Biz adətən diqqəti müalicəyə yönəldirik. Amma müalicədən əvvəl valideyinlər arasında proflaktik söhbətlər aparılmalı,xüsusi məqamlar diqqətə çatdırılmalıdır.
Elektrik naqilləri də balaca üçün təhlükə mənbəyi sayıla bilər...
Elədir ki,var.Elektrik travmalarına da az təsadüf etmirik.
Bu halda ilk yardım nədən ibarət olmalıdır? Valideyin nələri etməlidir?
-Yaxşısı budur ki, gəlin danışaq valideyin nələri etməməlidir? Ilk növbədə öz fəaliyyətə yol vermək olmaz. Biz çox təsadüf etmişik ki, uşağı yanıqla gətiriblər.Dəhşətə gəlmişik ki, həmin hissə bütünlüklə diş məcunu ilə işlənilib. Bu qətiyyən yol verilməzdir. Cünki diş məcunu özü kimyəvi yanıq törədir. Ilk növbədə elektrik naqilidirsə uşagı ehtiyyatla elektrik kecirtməyən odeyala bürüyərək naqildən aralamaq lazımdır, əgər söhbət termiki yanıqdan gedirsə -yəni isti su , qaynar odla təmasdan yaranan zədə, bu halda yenə də birinci səbəbi aradan götürmək lazımdır. Sonra yenədə birinci növbədə müalicə tədbiri soyuq su ilə aparılmalıdır.Əgər əlimizin altında xüsusi apteklərdə satılan vasitələr yoxdursa soyuq vannalar, soyuq prosedurallar çıxış yolu ola bilər.
Növbəti yerdə hansı məişət travmaları dayanır?
Növbəti travmatik zədələr sırasına ”lider”lik sınıqlar edir. Burada da yuxarı ətraf və kəlllə beyin sınıqları aktualdır. Kəllə beyin travmaları uşaqlar üçün daha təhlükəlidir, cünki burda xəstəliyin əlamətləri böyüklərdən fərqli olaraq gec üzə cıxır. Hər hansı xırda zədələnmə belə xüsusi diqqət tələb edir. İlkin əlamətlər qimətləndirildikdən sonra ixtisaslaşmış həkimə müraciət olunması şərtdir.
Bu zaman xəstəni tərpətmək yəqin ki, olmaz?
-Söz yox ki ,göz önündə sınıq varsa, həmin nahiyyəni tərpətmək olmaz. Sadəcə ilk yardım olaraq kəllə beyin travmasıdırsa zədələnən hissəyə soyuq qoyub ,xəstəni qaranlıq otaqda uzatmaq və ağrıkəsici vermək, uşagın yuxarı və ya aşagı ətrafları zədələnibsə hər hansı bir sərt əşya vasitəsi ilə həmin ətrafı- əli və ya ayagı hərəkətsizləşdirmək lazımdıır .Əks halda bu hərəkət nəticəsində sınmış fraqmentlər yerini daha da dəyişə bilər.
Yad cisimlərə gəlincə...
-Yenədə qayıdırıq valideyin diqqətsizliyinə... Calışmalıyıq ki , uşqaların yanında yad cisimlər olmasın. Əfsuslar olsun ki, biz uşaqlarımıza bu gün oyuncaq alarkən onların üzırindəki yazılara diqqət etmirik. Bu yazılara əhəmiyyət vermək lazımdıır. Yad cisimlərlə bağlı ən təhlükəli vəziyyət bu cisimlər tənəffüs yoluna düşdükdə yaşanır. Ilk yardım kimi ilk növbədə uşağı bir qədər başaşagı vəziyyətdə tutaraq , kürəyindən döyəcləyə bilərik. Yad cismi qətiyyən sərbəst şəkildə çıxartmaga cəhd etmək lazım deyil. Cünki bu özü fəsad yarada bilər.Valideyin burundakı yad cismi çıxarmaq istəyərkən əksinə onu tənəffüs yollarına salır və ya balacanın agız toxumaları acınacaqlı vəziyyətə gətirilir.
Son olaraq ANA.az vasitəsi ilə valideyinlərə nə demək istərdiniz?
Valideyinlərə övladlarını sevdikləri qədər, onları qorumağı tövsiyyə edərdim.Hər bir nəzarətsiz qalmış dəqiqə balacaya mənəvi stressdən başqa, fiziki qusurlar da qazandıra bilər.Odur ki,bunu unutmayaq.
|
