 Qeysər kəsiyi: leyhinə və əleyhinə
Dəbdə olan əməliyyat
Nə nə üçün
Müsbət və mənfi cəhətləri
Sənin seçimin
Son illərə qədər qeysər kəsiyinin sayı artmışdır. Planetdə hər dəqiqə 50 belə əməliyyat aparılır. Qeysər kəsiyinin hətta özüməxsus dəbləri də meydana gəlmişdir, lakin qadınlar yenə də bu əməliyyatlardan qorxurlar. “Əməliyyat” doğuşlarının ləyaqət və qüsurları barədə söz-söhbətlər səngimir. Gəlin aydınlaşdırmağa çalışaq, qeysər kəsiyi nədir, onu necə həyata keçirirlər və əməliyyatın hansı müsbət və mənfi tərəfləri vardır.
Həkimlər birmənalı şəkildə dönə-dönə elan edirlər: hansı qeysərdən danışmaq olar? Bu ki, ciddi əməliyyatdır, həkimin göstərişi əsasında və təbii doğuşun uşaq və ya ananın sağlamlığına təhkükəli olduğu zaman ciddi şərikldə aparılır. Lakin bununla belə, bəzi həkimlər etiraf edirlər ki, bir çox qadınlar doğuşun özəl klinikalarda həyata keçirilməsinə üstünlük verirlər ki, orada da müəyyən məbləğ müqabilində razılaşdırılaraq heç bir göstərici olmadan qeysər əməliyyatı aparılır.
Əməliyyat nəyi özündə birləşdirir?
Qeysər kəsiyi basıq (boşluq) əməliyyatıdır; bu əməliyyat zamanı uşağı çıxarmaq üçün qarın divarı və uşaqlıq yolu yarılır. Əməliyyat epidural anesteziyanın təsiri altında keçirilir; bu anesteziyanın təsiri ilə uşaq həyata gətirən qadının bədəninin aşağı hissəsinin hissiyyatı itir. Belə anesteziya ağrı hissiyyatlarını effektiv aradan qaldırır, həkimlərin təminatı ilə praktiki olaraq uşağa heç bir xələl yetirilmir (lakin bu barədə bir az sonra bəhs ediləcək). Epidural anesteziyanın (arterial təzyiqin qəflətən düşməsi) aparılması zamanı başlıca təklükə kollapsın baş verməsi ehtimalıdır. Lakin yanınızda savadlı mütəxəssis varsa bu cür kənar effekt təhlükəli deyil. Epidural anesteziyanın düzgün aparılmamasının aşağı ətraflarda iflic olmasına səbəb olması və s. kimi bir çox müxtəlif qorxulu şayiələr vardır. Amma həkimlər bu cür hekayələrə xüsusi diqqət verməməyi tövsiyyə edirlər, əsas odur ki, sizinlə peşəkar həkim məşğul olsun.
Qeysər kəsiyi necə aparılır?
Əvvəlcə qarın divarı ya orta xətt boyunca, ya da qasığın yuxarısında eninə istiqmətində kəsilir. İkinci vasitə daha yaxşı kosmetik effekt verdiyindən o, hazırda tez-tez tətbiq edilir və ondan sonra nadir hallarda ağırlaşma halları baş verir.
Yırtılma prosesindən sonra uşağı ehmalca əllə və ya alətlərin köməyi ilə - maşa və ya vakuum-ekstraktorla çıxardırlar. Qan itirmə riskini azaltmaq məqsədilə uşaqlıq yoluna uşaqlıq yolunu daraldan vasitə daxil edirlər. Uşaqlıq yolunun əllə yoxlanmasından və döllük yumurtanın kənarlaşdırılmasından sonra uşaqlıq yolunu tikirlər, daha sonra peritona, qarın əzələsinə və dəriyə tikiş qoyurlar. Qanaxmanı dayandırmaq üçün, əməliyyatdan sonra iki saat yarım ərzində qarına buzla dolu kisəcik qoyurlar.
Doğuşdan sonrakı ilk həftələr ərzində zahı xüsusi doğuşdan sonrakı palatada qalmalıdır. Bu zaman ərzində ona həkim-anestezioloq nəzarət edir.
Əməliyyatdan sonrakı ilk həftələrdə yalnız limon şirəli su içməyə icazə verilir. Yemək əvəzinə vena daxilinə damcısayan vasitəsilə qida qarışıqları yeridilir.
Növbəti sutkalarda artıq yeni ana olmuş qadına toyuq bulyonu, şəkərsiz meyvə şərbəti içmək; ətçəkən maşınından keçirilmiş və qaynadılmış ət, sıyıq və yağsız kəsmik yemək olar. Adi qida rasionuna isə yalnız dördüncü-beşinci həftələrdə qayıtmaq olar.
Qeysər kəsiyindən iki-üç sutka sonra oturmaq və minimal məsafəyə hərəkət etmək mümkündür. Bununla yanaşı, həftə ərzində hər gün tikişi təmizləmək (məsələn yodla və ya briliant yaşılla) və sarğını dəyişmək lazımdır.
Qadın doğum evindən yeddinci-onuncu sutkadan sonra hər hansı ağırlaşma halları baş vermədikdə xaric edilir.
Qeysər kəsiyindən sonra növbəti hamiləliyi iki ildən sonra planlaşdırmaq daha məsləhətlidir. Bu zaman ərzində orqanizm əvvəlki hamiləlikdən və aparılmış əməliyyatdan sonra bərpa olunmağa müvəffəq ola bilər.
Son zamanlar qeysərin populyarlaşmasını məntiqi şəkildə izah etmək olar. Bıçaq altına könüllü uzanan cavan qızlara əməliyyatın adi təbii doğuşlara nisbətən üstünlükləri barədə danışılır.
Birincisi, ağrısızlıq: əməliyyat narkozun təsiri altında aparılır, qadın ağrı hiss etmir. Nəticədə doğuş qorxulu hadisədən tamamilə dözülə bilən prosesə çevrilir.
İkincisi, müasir texnologiyanın inkişafı dövründə. əməliyyatdan sonra çox az gözə çarpan kosmetik bıçaq izləri qalır. Bu isə adi doğuş zamanı əmələ gələn aralıq sahəsindəki yarıq və tikişlərdən daha yaxşıdır. Bundan əlavə, xarici cinsiyyət orqanlarının vəziyyəti pozulmur, uşaqlıq dar olaraq qalır.
Bununla əməliyyatın üstünlükləri qurtarır və çoxunun düşünmək istəmədikləri mənfi cəhətləri başlanır.
1. Uşaqlıq yoluna və ya çanaq orqanlarına (sidik kisəsi, böyrəklər) infeksiyaların daxil olması
2. Böyük həcmli qanaxma: qeysər kəsiyi zamanı qan itirilməsi adi doğuşlardakı qan itkisindən iki dəfə çox olur.
3. Bağırsaqlarının fəaliyyətinin zəifləşməsi - əməliyyatdan sonra bir neçə gün ərzində qarın köpməsi, meteorizm, diskomfort hissi, qəbəlik kimi xoşagəlməz hisslər mümkündür.
4. Əməliyyatdan sonra uzunmüddətli bərpa prosesi: Əgər adi doğuşlardan sonra qadın doğum evində bir-iki gün qalırsa, qeysər kəsiyindən sonra xəstəxanada qalma müddəti dörd-beş gün çəkir.
5. Əməliyyatdan sonra ağrılar: bir neçə gün ərzində qadın çətinliklə gəzir, əyilir, amma doğuşdan 2-4 həftə sonra bunlar keçib gedir.
Amma bu da son deyil. Həkimlər rəsmi şəkildə iddia edirlər ki, qeysər uşaq sağlamlığına minimal xələl gətirir. Amma yenə bunda də xələl var. Qeysər kəsiyi yolu ilə doğulan körpələrdə tənəffüs pozğunluğu riski (məsələn, həyatın ilk günlərində nəfəsalmanın sürətlənməsi) artır. Eləcə də, təbii ki, mərkəzi sinir sistemləri ilə bağlı problemlər: anesteziya tətbiq edildiyinə görə uşaqlar ilk aylar yatağan, süst və zəif ola bilərlər. Əlbəttə, qeysər yeganə çıxış yoludursa, qorxmağa və ya panikaya düşməyə heç bir əsas yoxdur. Yuxarıda qeyd edildiyi kimi, əməliyyatın peşəkar həkimlərin aparması şərtdir. Amma əməliyyatı labüd etməyə aparan hər hansı əlamətlər yoxdursa o zaman yaxşısı budur nə özünüzü, nə də ki körpənizi əlavə yüklənməyə məruz qoymayın.
İstənilən halda həkimin sənə hansı doğuşa-icazəni yazıbsa – təbii və ya əməliyyat, bir neçə mütəxəssislə məsləhətləşmək, müsbət və mənfi cəhətlərini ölçüb-biçmək, birinci növbədə dəb və gözəlliyi deyil, sağlamlığın qorunması məsələsini özündə rəhbər tutmaq mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Sonda isə bəzi ümumi tövsiyyələr:
– hamiləlik və doğuş barədə kitablar mütaliə et, doğuşa hazırlıq kurslarına get;
– yaxşı həkim və mama həkim tap, bir neçə namizədlərlə ünsiyyət qur, səni narahat edən suallarla onlara müraciət et;
– bir neçə doğum evlərinə baş çək və onlarda neçə faiz qeysər kəsiyi əməliyyatı baş verdiyini öyrən.
Yalnız bundan sonra uşağının harada və necə həyata gəlməsinə qərar ver.
|
