 QARIN AĞRILARI
Uşaqlar çox vaxt qarın ağrısından şikayət edirlər; müasir və düzgün yardım etmək üçün bu ağrıların səbəblərini aydınlaşdırmaq çox vacibdir. Südəmər yaşlardakı körpələrdə qarın ağrısı çox vaxt bağırsaqlarda qazların – meteorizmin xeyli həcmdə toplanması ilə şərtləndirilir. Bu zaman qarın şişir, körpə hədsiz dərəcədə narahatdır, ağlayır. Çox vaxtağrı tutma xarakteri daşıyır. Adətən bağırsağın boşaldılmasından və ya qazıl ayrılmasından sonra uşaq sakitləşir. Bu yaşda qarında ağrılar artdıqda invaqinasiyanı istisna etmək lazımdır, belə ki, bağırsağın qeyri-bərabər peristaltika və qeyri-mükəmməl tənzimləyici hərəkət funksiyası ilə əlaqədar olaraq düz bağırsaq yoğun bağırsağa asanlıqla kök salır. Erkən yaşlarda uşaqlarda, həqiqətən də böyük uşaqlara nisbətən nadir hallarda, appendisit və qrıja sıxılması hallarına rast gəlinir. Bir az böyük (yaşlı) uşaqlarda qarın ağrısı bağırsağın kəskin və xroniki xəstəliyi (kolit, enterokolit, dizenteriya), xolesistit, mezenterial vəzinin kəskin və ya xroniki iltihabı, bağırsaq qurdu invaziyası zamanı baş qaldıra bilər.
Əsəbi, tez qıcıqlanan körpələrdə qarında vegetativ pozğuntu ilə ağrının müxtəlif yaxın lokalizasiya və xarakteri mədə-bağırsq yolunun keçici spazması ilə izah olunur. Belə oxşar hərəkət pozuntularını (diskineziya) mədə və bağırsağın bariumla rengeneloji müalicəsi zamanı da təsdiq etmək olar. Ciddi qida rejimi və günün düzgün nizam-intizam qaydaları, əsəb sistemini sakitləşdirən müalicəvi bədən tərbiyəsi, vasitələr, xüsusi hallarda isə anti-spastik preparatlar adətən körpələrin vəziyyətini yaxşılaşdırır.
Uşaqlarda qarın ağrısı daimi ağırlıq nəticəsində, məsələn uzun müddətli əziyyətli öskürmə, göyöskürəyi, bronxit, həddən artıq idman məşğuliyyəti (futbol, ayaq xizəyi, qarının düz əzələlərində “gimnastik” ağrılar) nəticəsində qarın qısqacından gələn ağrı reaksiyası zamanı da yarana bilər. Ağrılar həm də əsəb sisteminin xəstələnməsi ilə (meningit), yatalaq zamanı hiperesteziya dərisi ilə də şərtləndirilə bilər. Bu hallarda ağrı təkcə qarın nayihəsi ilə məhdudlaşmayaraq genişlənmə xarakteri daşıyır.
Uşaq yaşının xüsusiyyəti qarınla bağlı olmayan ənn müxtəlif xəstəliklər, məsələn kəskin uşaq infeksiyaları – kori, skarlatin parotit; pnevmaniya, qrip, angina, plevrit, meningit; gemmoragik diatez, xüsusilə kapilyar-toksikoz zamanı; revmatizma və digər kollagen xəstəlikləri zamanı abdominal sıxlıq olur. Elə hallarda çox vaxt qarında ilk ağrılar başlanır. Buna görə də düzgün diaqnoz qoymaq üçün uşağı diqqətlə müayinə etmək lazımdır. Qarını əl ilə yoxlayarkən uşağın diqqətini aparılan manipulyasiyadan maksimal dərəcədə yayındırmaq lazımdır, belə ki, əgər ağrılar reflektor xarakter daşıyırsa o zaman hətta ən dərin palpasiya (əl ilə yoxlama) ağrı hissi oyatmır. əsas xəstəlik müalicəsi fonunda adətən qarındakı ağrılar da keçib gedir.
Dəqiq diaqnozun qoyulmasına və qarındakı ağrının səbəbinin aşkar edilməsinə qədər qarına qrelka qoymaq, imalə etmək və ağrıkəsici vasitələr vermək olmaz!
|
